Wat kost een arbeidsconflict?
Een gemiddeld arbeidsconflict kost € 27.094 en duurt 20 maanden. Dat blijkt uit onderzoek van Euwema en collega’s naar de doorlooptijden en kosten van meer dan vijftig arbeidsconflicten (2007). Het is nog altijd het meest geciteerde onderzoek op dit gebied, en er is sindsdien weinig vergelijkbaar onderzoek bijgekomen. De cijfers zijn dus ouder, maar de kostenposten erachter zijn niet veranderd. Sterker: de loonkosten en vervangingskosten liggen nu hoger dan toen.
En let op: dit zijn alleen de ‘harde’ kosten, aantoonbaar en berekenbaar. En alleen de interne kosten, dus de kosten voor de organisatie zelf. De werkelijke schade van een arbeidsconflict is groter.
De cijfers in het kort
- Gemiddelde kosten van een arbeidsconflict: € 27.094
- Gemiddelde doorlooptijd: 20 maanden
- Gemiddelde kosten mét mediation: € 3.137
- Gemiddelde kosten zónder mediation: € 31.087
- Kosten van een ziekgemelde werknemer: naar schatting 250 tot 400 euro per dag
Waar zitten de grootste kosten?
De twee grootste harde kostenposten zijn verzuim en exit. Bij verzuim gaat het om verzuimbegeleiding, tijdelijke vervanging en re-integratie. Bij exit om de beëindiging van het dienstverband: de transitievergoeding of een hogere overeengekomen vergoeding, doorbetaald loon, verlies van expertise. En in het verlengde daarvan: werving, selectie en inwerken van een vervanger.
Opvallende uitkomst uit het onderzoek: bij conflicten in de samenwerking zijn de kosten het hoogst en de doorlooptijden het langst. Slecht samenwerken is dus aantoonbaar duur. Steeds meer organisaties pakken dat structureel aan, bijvoorbeeld met een trusted conflictmanager in huis.
Wat zijn de harde kosten van een arbeidsconflict?
Harde kosten zijn aantoonbaar en berekenbaar. Denk aan:
- Verminderde productiviteit
- Tijd van management en HR die in het conflict gaat zitten
- Kosten van externe adviseurs en juristen
- Verzuimkosten en tijdelijke vervanging
- Exitkosten, met name de transitievergoeding
- Werving, inwerken en scholing van een permanente vervanger
- Bij terugkeer: re-integratiekosten
En de ‘zachte’ kosten?
Zachte kosten heten zo omdat ze moeilijk te berekenen zijn. Maar ze komen net zo hard aan:
- Negatieve effecten op de prestaties van anderen
- Minder goede beslissingen en vertraagde werkprocessen
- Verdeeldheid in het team
- Verlies van ervaring en expertise
- Schade aan klantrelaties en omzetderving
Wat betekent de transitievergoeding voor de kosten?
Sinds 2020 heeft elke werknemer bij ontslag op initiatief van de werkgever recht op een transitievergoeding, vanaf de eerste werkdag. De rekenregel: een derde bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar, naar rato voor het resterende deel. In 2026 is de vergoeding gemaximeerd op € 102.000, of een bruto jaarsalaris als dat hoger is.
De exitkosten zijn daarmee voorspelbaarder geworden dan in de tijd van de kantonrechtersformule. Maar de grootste kostenpost blijft onvoorspelbaar: hoe lánger een conflict sleept, hoe hoger de verzuim- en vervangingskosten oplopen. Een ziekgemelde werknemer kost naar schatting 250 tot 400 euro per dag, al gauw 2,5 keer het dagloon.
Wat scheelt mediation?
Het onderzoek vergeleek arbeidsconflicten mét en zónder mediation. Het verschil is fors:
- Gemiddelde kosten mét mediation: € 3.137
- Gemiddelde kosten zónder mediation: € 31.087
De conflicten zonder mediation waren dus bijna tien keer zo duur. Onze eigen praktijkcijfers bevestigen dat beeld: het slagingspercentage bij mediation bij een arbeidsconflict ligt bij RANDSTAD-MTC Arbeidsmediators boven de 90%, met een gemiddelde doorlooptijd van zo’n 6 weken. Tegenover 20 maanden voor een gemiddeld conflict zonder mediation.
Wat zo’n traject zelf kost, lees je in wat kost een mediator.
Bereken wat een conflict in jouw situatie kost
Wil je een indicatie voor je eigen organisatie? Maak het sommetje met onze rekentool. De kerncijfers uit het onderzoek, met praktische tips om kosten te voorkomen, staan in onze sheets Wat kost een arbeidsconflict.
Speelt er nu een conflict en wil je weten of mediation kan helpen? Bel ons: 070 – 800 23 56. Je krijgt direct een specialist aan de lijn, die je vrijblijvend en onpartijdig informeert.
